سفر و کوهنوردی چند روزه از آببر به ماسوله

چرا باید مسیر آب بر به ماسوله را پیمایش کرد؟

– مسیرهای آب بر به ماسوله که به نامهای زنجان به گیلان یا طارم به ماسوله نیز مشهور بوده است جزو جذاب ترین مسیرهای پیمایشی قدیمی ایران محسوب می شود.

– ییلاقات آب بر شامل دیزاب و گرداب که در ابتدای مسیر پیمایشی آب بر به ماسوله قرار دارند به قدری زیبا هستند که به تنهایی می توانند هدف طبیعت گردی باشند.

– مسیر آب بر به ماسوله با ترکیبی از ییلاق و جنگل و آبشار و کلبه های بومی، دارای تنوع خوبی است و امکان اجرای یک روزه را نیز دارد.

– گیلونده رود در انتهای مسیر پیمایشی آب بر به ماسوله، در میانه جاده فومن به ماسوله قرار دارد و دارای دسترسی مطلوب جاده آسفالت است.

آب بر و ماسوله کجا هستند؟

آب بر، شهری از توابع زنجان اما دارای دسترسی مناسب از رودبار و منجیل است که ییلاقات ان در مرز گیلان معروف است و بسیاری از مسیرهای پیمایشی از مبدا آب بر شروع می شود.

ماسوله، زیباترین روستای پلکانی گیلان و ایران با شهرت جهانی است که از طریق یک جاده آسفالت به شهر فومن دسترسی دارد.

محبوبیت مسیر آب بر به ماسوله در چیست؟

وجود ییلاق های زیبا، پر آب و معروفی چون دیزاب و گرداب همچنین مسیر جنگلی از ارتفاعات آب بر زنجان تا ماسوله در قلب جنگلهای گیلان که به مسیر زنجان به گیلان نیز شهرت دارد باعث محبوبیت این مسیر شده است.

بهترین جاهای دیدنی مسیر آب بر به ماسوله کجاست؟

ییلاق دیزاب، ییلاق گرداب، امامزاده های جنگلی بکر در مسیر گرداب به گیلونده رود، آبشار امام دره

نوع برنامه پیمایش آب بر به ماسوله چیست؟

این یک برنامه طبیعت گردی حرفه ای است که افراد نیاز دارند چادر، کیسه خواب و لوازم شبمانی در میانه مسیر را در کوله پشتی سنگین خود حمل کنند. امکان اجرای این برنامه بصورت یک روزه با کوله سبک برای افراد با توانایی بالا نیز هست اما به منظور بهره بردن کافی از مسیر توصیه نمی شود.

درجه سختی پیمایش آب بر به ماسوله چقدر است؟

سخت و مناسب تنها برای افراد با توانایی پیاده روی های طولانی دست کم ۱۷ کیلومتر و آمادگی حمل کوله پشتی سنگین برای کاهش ارتفاع بیش از ۲۰۰۰ متر در مسیرهای ناهموار طبیعت به صورت پاکوب. شیب مسیر در برخی قسمتها زیاد است و در مواقع بارندگی مسیر سختی می باشد.

فاصله فومن تا ماسوله و رودبار تا آب بر با ماشین چقدر است؟

فاصله زمانی فومن تا روستای گیلونده رود که در انتهای مسیر آب بر به ماسوله قرار دارد با ماشین سواری کمتر از نیم ساعت است. برای این مسیر تقریبا ۲۳ کیلومتر را باید طی کنید. گیلونده رود تنها ۸ کیلومتر با ماسوله فاصله دارد. ضمنا لزومی به پیمایش تا روستای گیلونده رود نیست و ۵ کیلومتر انتهایی مسیر پیمایش دارای جاده خاکی از روستا است.

فاصله زمانی رودبار تا شهر آب بر با ماشین سواری حدودا یک ساعت و ربع است. برای این مسیر تقریبا ۶۷ کیلومتر را باید طی کنید. از آب بر تا ییلاق های دیزاب و گرداب در ابتدای مسیر پیمایش نیز از طریق دو جاده مجزا باید به ترتیب حدود ۲۷ و ۳۲ کیلومتر جاده خاکی را طی کنید. این مسیرها تقریبا ۲ ساعت زمان نیاز دارند و اگر قصد دیدن گرداب را نداشته باشید جاده کوتاه تر دیزاب ارجح است.

مسیر جاده دسترسی و راههای رفتن به آب بر و ماسوله چطور است؟

تنها راه رفتن به گیلونده رود از طریق فومن و جاده فومن به ماسوله است. گیلونده رود در میانه راه ماسوله قرار دارد و جاده اش آسفالت و مناسب سواری است.

بهترین راه رفتن به آب بر برای کسانی که از تهران و قزوین و رشت قصد سفر دارند، جاده رودبار به آب بر از کنار سد منجیل است. ییلاق های دیزاب یا گرداب از توابع آب بر و در ابتدای مسیر پیمایشی آب بر به ماسوله نیز دارای جاده های خاکی طولانی از آب بر هستند که تنها ماشین های شاسی بلند می توانند در آنها تردد کنند.

بهترین زمان و فصل پیمایش آب بر به ماسوله چه موقع است؟

آب و هوای ییلاقات آب بر و ارتفاعات ابتدای مسیر پیمایش خنک و در زمستان و اوایل بهار برفگیر است به همین دلیل زمستان زمان مناسبی برای این برنامه نیست. پیمایش مسیر در تابستان خوب و قابل قبول است اما احتمال شرجی بودن هوا در برخی روزهای تابستان و لزوم حمل کوله سنگین در انتهای برنامه و نزدیک به گیلونده رود و جاده فومن به ماسوله که ارتفاع کمتری دارد می تواند برنامه را طاقت فرسا کند بنابراین در تابستان نیز آب و هوا را بررسی کنید. فصول معتدل شامل اواخر بهار و اوایل پاییز به شرط عدم بارندگی بهترین زمان برای پیمایش آب بر به ماسوله محسوب می شوند. بهار معمولا بارش کمتری به نسبت پاییز در این منطقه دارد اما شرایط پیش بینی نشده را باید قبل از برنامه در نظر گرفت. در مجموع معمولا اواخر اردیبهشت و خرداد در بهار و اواخر شهریور تا اوایل آبان بهترین زمان برای برنامه است. در صورت وجود بارش مسیر بسیار گل آلود و لغزنده می شود.

 بهترین برنامه پیمایش آب بر به ماسوله چند روزه است؟

یک یا یک و نیم روز زمان نیاز دارید تا به شرط داشتن آمادگی جسمانی خوب، بدون از دست دادن مناظر و زیبایی های منطقه، مسیر آب بر به گیلونده رود ماسوله را طی کنید. برنامه امین مانا یک برنامه یک و نیم روزه با شبمانی و کمپ در ابتدای مسیر در یکی از ییلاقهای دیزاب یا گرداب است. امکان کمپ و شبمانی در میانه مسیر نیز ممکن است و بر این اساس این برنامه برای اجرای برنامه یک روزه یا دو روزه و سه روزه نیز انعطاف پذیر است.

بهترین برنامه ریزی پیمایش آب بر به ماسوله چیست؟

برنامه پیمایش آب بر به گیلونده رود که رایج ترین مسیر آب بر به ماسوله است معمولا یک برنامه یک و نیم روزه است. اگر دارای وسیله نقلیه شخصی هستید باید ابتدا به آب بر بروید البته پیشنهاد می شود بدلیل امنیت و سهولت بیشتر، وسیله خود را در ماسوله یا گیلونده رود پارک نمایید و با تاکسی خود را به شهر آب بر برسانید. گیلونده رود دقیقا در انتهای مسیر پیمایش است و کنار جاده فومن به ماسوله قرار دارد. جاده فومن به ماسوله و خود ماسوله نیز مملو از اماکن اقامتگاهی هستند. از آب بر با نیسان یا وسیله نقلیه کمک دار و شاسی بلند به ییلاق دیزاب یا ییلاق گرداب در ابتدای مسیر پیمایش آب بر به گیلونده رود ماسوله بروید.

به منظور حذف کوله پشتی سنگین که شامل لوازم شب مانی مانند چادر و کیسه خواب است و کاهش سختی از این بابت امکان اجرای برنامه یک روزه برای افراد با سرعت بالا با کوله سبک یک روزه نیز هست. در این حالت بهتر است از تمام فرصت خود و روشنایی کامل روز استفاده کنید و صبح زود پیمایش خود را آغاز کنید. بنابراین باید ترجیحا شب قبل را در آب بر یا محلی نزدیک آن بخوابید و همزمان با سپیده دم با وسیله نقلیه مناسب به ییلاقات آب بر رهسپار شوید. امامزاده هاشم و عوف در آب بر دارای زائرسرا است. امامزاده جعفر آب بر و یا تفرجگاه چشمه خانسر نیز فضای سرسبز و مناسبی برای چادر زدن و کمپ دارند و موقعیت آنها در فایل GPS این برنامه مشخص شده اند. به این ترتیب با زمان بندی مناسب می توانید کمترین اتلاف انرژی و زمان را در طول برنامه داشته باشید.

بطور استاندارد، برنامه یک و نیم روزه برای این مسیر ایده آل است. به این شکل با سرعت و عجله کمتری پیمایش خود در این روز را انجام خواهید داد. بهتر است شبمانی و کمپ خود را در محل ییلاق دیزاب یا گرداب در ابتدای مسیر پیمایش انجام دهید و صبح زود آماده حرکت باشید. بهتر است کوله پشتی سنگین شامل لوازم شب مانی را با وسایل نقلیه بازگردانید تا ناچار به حمل آنها نباشید. بدلیل کاهش حدود ۲۰۰۰ متر ارتفاع در یک روز حین پیمایش، حمل کوله پشتی سنگین می تواند به زانوها فشار مضاعفی وارد کند. به همین دلیل حمل کوله سنگین برای این برنامه را ترجیحا توصیه نمی کنیم.

برنامه دو روزه نیز یک پیشنهاد قابل قبول است. به این منظور می توانید شب قبل از شروع پیمایش و شب پایانی بعد از انجام برنامه را در ماسوله یا آب بر بخوابید و تنها یک نقطه برای شبمانی حین مسیر نیاز دارید. بهترین نقاط کمپ در میانه مسیر پیمایش، در نقشه و فایل GPS مشخص شده اند.

با توجه به حمل لوازم شبمانی در برنامه های بیشتر از یک روزه، برای کاهش فشردگی برنامه و بیشتر لذت بردن از منطقه امکان اجرای برنامه سه روزه با دو شبمانی نیز وجود دارد. به این منظور می توانید روز و شب اول را در یکی از ییلاق های زیبای دیزاب یا گرداب سپری کنید سپس پیمایش دو روزه خود را شروع کرده و شبمانی دیگری را نیز در میانه مسیر تدارک ببینید تا در نهایت در پایان روز سوم برنامه و قبل از شب سوم به انتهای مسیر برسید. به این شکل می توانید بیش از حد متعارف در مسیر زمان صرف کنید و از طبیعت لذت بیشتری ببرید.

برنامه سفر و پیمایش به ترتیب نقاط از شروع تا پایان

بر اساس فرصت، سلیقه و شرایطی که دارید می توانید هر جاذبه یا مسیری را از برنامه خود حذف کنید.

شروع کنید از	A- میدان امام علی طارم یا آب بر
با وسیله نقلیه (۲.۵ کیلومتر) بروید به	B- ابتدای جاده خاکی آب بر به دیزاب و تکاب
با وسیله نقلیه (۲۲ کیلومتر) بروید به	C- سه راهی دیزاب و تکاب
با وسیله نقلیه (۲ کیلومتر) بروید به	D- ییلاق دیزاب و ابتدای مسیر آب بر به ماسوله
پیاده (۱۱تا۱۳ کیلومتر) بروید به	K- پل و رودخانه و استخرهای پرورش ماهی
پیاده یا با وسیله نقلیه (۱.۸ کیلومتر) بروید به	M- روستای باسکمون
پیاده یا با وسیله نقلیه (۸۰۰ متر) بروید به	N- آبشار امام دره
پیاده یا با وسیله نقلیه (۳ کیلومتر) بروید به	O,P- روستای گیلونده رود و جاده فومن به ماسوله
پیاده (۹ کیلومتر) بروید به	Q- روستای ماسوله

– 

نکات مهم و کلیدی حین سفر و پیمایش این مسیر از شروع تا پایان

شروع کنید از میدان امام علی طارم یا آب بر ( طبق جدول و فایل تراک جی پی اس GPS مسیریابی )

– میدان امام علی طارم یا آب بر، میدان مرکزی شهر آب بر است. ترمینال پایانه مسافربری آب بر نیز در محل میدان امام علی و جنب فرمانداری قرار دارد و محل مناسبی برای کرایه وسیله نقلیه برای سفر به روستاها و نقاط مختلف منطقه از جمله ییلاقات است. بدیهی است اگر شب را در محل دیگری پشت سر گذاشته اید و امکان هماهنگی دارید، آن محل می تواند مبدا برنامه باشد.

– امامزاده هاشم و عوف، یکی از مهمترین امامزاده های شهر آب بر یا طارم و دارای زائرسرا و اتاق کرایه ای است. امامزاده هاشم و عوف، در انتهای شرقی بافت مسکونی شهر آب بر و قبل از باغات قرار دارد. همچنین منطقه سرسبز و گردشگری امامزاده جعفر و چشمه خانسر که هر دو در کنار رودخانه قرار دارند نیز محل خوبی برای کمپینگ پیش از برنامه است و در مسیر جاده ییلاق دیزاب قرار دارد.

– مسیر جاده خاکی آب بر به ییلاقات دیزاب و تکاب، یک جاده طولانی است که حتما نیاز به وسیله نقلیه شاسی بلند یا نیسان های محلی دارد. در مسیر چند سه راهی وجود دارد که موقعیت مهمترین آنها از جمله سه راهی دیزاب و تکاب مشخص شده است. در محل این سه راهی جاده سمت چپ به سمت ییلاق دیزاب و مسیرهای آب بر به ماسوله و آب بر به گشترودخان و جاده سمت راست به سمت ییلاق تکاب و مسیرهای آب بر به قلعه رودخان و آب بر به سیاه مزگی می رود.

– بعد از گردنه جمال آباد و سه راهی تکاب و دیزاب، کیفیت جاده خاکی افت می کند. اگر به هر دلیلی از جمله گل آلود یا برفی بودن جاده نتوانستید خود را به دیزاب برسانید می توانید از مسیر پاکوب میانبری که در نقشه نیز مشخص شده است از سمت چپ(شمال) جاده اصلی خارج شده و با کمتر از ۲.۵ کیلومتر پیمایش به ییلاق دیزاب برسید.

– چندین مسیر برای پیمایش از زنجان به گیلان وجود دارد. پیمایش آب بر به قلعه رودخان و پیمایش آب بر به ماسوله از مسیر گیلونده رود شاخص ترین آنها هستند. اما می توانید در قالب سفر به للندیز، با صعود به قله آسمانکوه از آب بر به ماسوله بروید. می توانید پیمایش آب بر به گشترودخان را برنامه ریزی کنید و یا برنامه پیمایش زرشکی به سیاهمزگی را از مسیر آرننگاه تجربه کنید. مسیرهای بکر دیگری مانند آب بر به ماکلوان یا آب بر به سیاهمزگی نیز وجود دارند که هر یک جذابیتهای خود را دارند.

– ابتدای مسیر پیاده روی از ییلاق به سمت گیلونده رود شیب زیادی دارد تا از خط الراس جدا شوید و به روی یال بروید. از ییلاق های دیزاب و گرداب که در فاصله ۲.۵ کیلومتری یکدیگر روی خط الراس واقع هستند از طریق دو یال متفاوت می توان به طرف روستای گیلونده رود پیمایش نمود. هر دو مسیر در ادامه به هم می پیوندند و سرانجام به روستای گیلونده رود می رسند. در بخش غیر مشترک، مسیر یال غربی که با رنگ سبز بر روی نقشه مشخص است حدود ۲ کیلومتر کوتاه تر و مسیری متداول تر نسبت به مسیر یال شرقی که با رنگ بنفش مشخص شده است می باشد. مسیر یال غربی حدود ۵ کیلومتر بعد از ییلاق دیزاب به امامزاده گلاب الدین محمد در میانه ی مسیر خود می رسد. بخش اعظم مسیر یال غربی در ییلاق و بر روی کوه است و جنگل کمتری دارد اما انتهای مسیر با شیب زیاد وارد جنگل انبوه می شود و به انتهای پاکوب در محل استخرهای پرورش ماهی می رسد. مسیر یال شرقی که بخشی از آن با مسیر آب بر به گشترودخان نیز مشترک است، کمی طولانی تر است اما در عوض شیب های شدید کمتری دارد و با ملایمت بیشتری ارتفاع کم می کند. بر خلاف مسیر یال غربی، بخشی از مسیر یال شرقی در جنگل و در امتداد رودخانه قرار دارد. نقاط مهم هر دو مسیر مانند کلبه ها، چشمه، محل های تایید شده برای کمپ و… در نقشه مشخص شده است.

– در انتهای پاکوب، در ارتفاع ۶۷۰ متری به پل روی رودخانه می رسید. از این نقطه مسیرهای یال غربی(سبز) و یال شرقی(بنفش) به یکدیگر می رسند. رودخانه در این محل مناسب استراحت بعد از یک شیب خسته کننده است. کمی بعد استخرهای پرورش ماهی و ابتدای جاده خاکی قرار دارد. اگر امکان هماهنگی وسیله نقلیه برای جاده خاکی این محل را داشته باشید می توانید تا گیلونده رود را با ماشین طی کنید اما در صورت عدم امکان خوشبختانه ادامه مسیر سخت نیست.

– روستای کوچک باسکمون دارای قهوه خانه و امکانات اولیه جزئی است. آبشار امام دره نیز در میانه ی جاده گیلونده رود به باسکمون قرار دارد. روستای گیلونده رود یا گیلبندرود در انتهای مسیر، در کنار جاده آسفالت فومن به ماسوله است. در روستای گیلونده رود می توانید ماسوله یا فومن را به عنوان مقصد خود انتخاب کنید.

قلعه کرشاهی یا قلعه دزدان

دیدار از پاتوق دزدها حتما می‌تواند موضوع جذابی برای یک سفر ماجراجویانه باشد؛ کمین گاه‌هایی که از زمان‌های دور باقی مانده‌اند و برگی از تاریخ ایران را تشکیل می‌دهند

روی بقایای «دژ کرشاهی» یا «قلعه دزدها» در نزدیکی روستای ابوزیدآباد هنوز هم آثار گلوله‌های توپ از نبرد نیروهای دولت رضاشاه و حسین کاشی، یاغی معروف دیده می‌شود

برای رفتن به ابوزیدآباد و دیدن قلعه‌ای که روزگاری کمینگاه راهزنان کویری بوده، باید 70 کیلومتر از شهرستان آران و بیدگل استان اصفهان دور شد و پس از گذر از ابوزیدآباد، راه روستای قاسم آباد را در پیش گرفت، 30 کیلومتر بعد از روستا، قلعه دزدها دیده می‌شود.

پس از عبور از شهر ابوزیدآباد از توابع شهرستان آران و بیدگل، به روستایی به نام قاسم‌آباد می‌رسید که پس از ورود به روستا و گذر از آن، راه خاکی به سمت شمال وجود دارد که پس از طی مسافت ۳۰ کیلومتر به قلعه کرشاهی می‌رسد. از مرنجاب هم می‌توان به این قلعه رفت، دژ در حاشیه غربی کوه‌های یخ آب است.

با آن که قلعه حاضر قدمتی 130 ساله دارد، اما گفته می‌شود شالوده آن پیش از اسلام بنا شده است. کرشاهی از خشت و گل ساخته شده و مساحتی بیشتر از چهار هزار متر مربع دارد. سازه خشتی قلعه چنان محکم و پیچیده بنا شده که در مقابل یورش‌های مغول‌ها هم تاب آورده است.

مغول‌ها زمانی که قلعه را محاصره می‌کنند، بر این تصورند که با تمام شدن آب و آذوقه، ساکنان تسلیم و قلعه تسخیر خواهد شد، اما غافل از آنکه معماری کویری قلعه به شکلی است که سطح زمین آن با سفره‌های زیر زمینی کمترین فاصله را داشته، حوضی که حالا هم در وسط دژ دیده می‌شود، گویای همین موضوع است. قلعه جدا از این معماری دوراندیش، به تونل‌های مخفی مجهز بوده که هنگام شبیخون‌های شبانه به دشمن به کار می‌آمد.
نایب حسین خان کاشی، قلعه خود را روی ویرانه‌های همان دژ قدیمی برپا کرد.

قلعه در دوره‌های مختلف بارها بازسازی شده تا جلوی پیشروی دشمنانی را که قصد داشتند از راه کویر به مرکز ایران نفوذ کنند بگیرد. پس از آن قلعه مقر حاکمان و راهزنان دیگر شده است. آخرین‌بار هم همان راهزن معروف دوره رضاشاه، حسین کاشی، قلعه را بازسازی کرد، البته در اواخر دوره قاجار.
حسین خان آن زمان بر کل منطقه کاشان از نطنز تا ساوه تسلط داشت و یاغی‌گری می‌کرد و عاقبت به دستور رضا شاه کشته شد.
قلعه کرشاهی با این تاریخ اسرارآمیز و معماری پیچیده‌اش در دل کویر با آن که می‌تواند جاذبه‌ای برای سفرهای کویری باشد و شایسته مرمت، حفاظت و احیای دوباره است، اما سال‌هاست به حال خود رها و به متروکه‌ای مخروب تبدیل شده است و فقط هر از گاهی مقصد کویرنوردان و گردشگران می‌شود.
به جز دژ کرشاهی یا دزد قلعه که گفته می‌شود بعد از زلزله بم و تخریب ارگ بم، بزرگترین قلعه خشتی ایران به شمار می‌آید، چندین قلعه دیگر هم وجود دارد که عنوان دزد را یدک می‌کشند و کمین‌گاه راهزنان و یاغیان بوده‌اند، دزد قلعه در شهرستان نوشهر یکی از همین قلعه‌هاست که در فهرست آثار ملی هم ثبت شده است.
دزد قلعه به عصر آهن دو مربوط است که در روستای دوآب بخش کجور شهرستان نوشهر واقع شده و سال ۱۳۸۲ هم به فهرست آثار ملی ایران اضافه شده است.